De zoektocht naar de naam van de Canadapopulier in het Beatrixpark

Wie door het Beatrixpark In Almere Stad wandelt, merkt hoe de stad langzaam naar de achtergrond verdwijnt. Tussen de paden, waterpartijen en open grasvelden rijzen hoge statige populieren op. Deze populieren staan hier niet zomaar. Ze zijn geplant in de tijd dat Almere nog volop in ontwikkeling was. Het was begin jaren ’80 van de vorige eeuw; de kruidenwijk werd net gebouwd en de Muziekwijk bestond nog louter uit plannen. De bodem was jong, het landschap open en de wind altijd aanwezig.

De populier bleek een trouwe bondgenoot. Hij groeide snel, kon goed tegen natte grond en hielp structuur en beschutting te geven aan een nieuw park in een nieuwe stad. In de loop der jaren zijn de populieren meegegroeid met het park.

In het Beatrixpark vinden we drie soorten populieren: de Witte balsempopulier, de Zwarte populier en de Canadapopulier. Twee populiersoorten zijn maar echt inheems in Nederland: de Zwarte populier en de Ratelpopulier. Omdat de Canadapopulier maar voor de helft inheems bloed heeft, hoort ze eigenlijk niet thuis in onze natuurlijke bostypen of natuurgebieden. Voor parken hanteren we echter andere criteria en (canada)populieren leveren wel degelijk een aanzienlijke bijdrage aan de biodiversiteit. In zijn bladeren, bast en wortels leeft een grote variatie aan insecten, waarvan sommige uitsluitend op populieren voorkomen. Deze insecten trekken weer vogels aan. Oudere bomen, met hun holtes en scheuren, bieden schuil- en broedplaatsen en maken van het park een levendig ecosysteem, midden in de stad.

Als bomenman geniet ik van bomen omdat ze indrukwekkend en mooi zijn. Als rationeel mens wil ik toch ook altijd de boom op naam brengen. Dat het populieren zijn dat is duidelijk, maar welke soort precies dat blijft voor mij ook altijd een zoektocht. Ik pluk een blad, bekijk een knop of de bast en probeer te determineren. Vaak kom ik een heel eind maar er blijft altijd wat twijfel. Dat komt niet in de laatste plaats omdat bomen ook vaak in de natuur spontaan kruisen met elkaar.

Soms moet je bij je zoektocht naar de soortnaam een beetje geluk hebben. Bij toeval kreeg ik het plantplan van het Beatrixpark in handen uit 1984 van de Rijksdienst van de IJsselmeerpolders. Een van de boomplanters uit die tijd had het plantplan nog thuis liggen en wist van mijn zoektocht naar de exacte namen en bood mij het plantplan aan. Ja hoor, daar stonden de namen van de destijds ingeplante populieren. De kaart Bijzondere Bomen Beatrixpark kon ik eindelijk voorzien van de echte soortennamen en zo verscheen bij de Canadapopulier de soortnaam ‘Zeeland’ en het naambordje werd besteld. Rust …. Dacht ik. Want - toeval of niet - onlangs kreeg ik een andere digitale kaart van de gemeente van alle bomen in Almere en daar stond een andere soortennaam bij de Canadapopulier op, namelijk ‘Robusta’. Had ik het nu toch niet goed? Dat vergde enige uitzoekwerk

Canadapopulieren zijn ontstaan uit kruisingen tussen de inheemse zwarte populier en de verwante Amerikaanse/Canadese populier. Na introductie van de Amerikaanse populier in Europa in 1705 ontstonden de eerste spontane kruisingen. De kloon ‘Serotina’ was de eerste, wat later ziet ook de kloon ‘Marilandica’ het levenslicht. Weer later volgde de kloon ‘Robusta’, deze werd zeer veel aangeplant. De kloon ‘Zeeland’ is ontstaan in Frankrijk en via België in Nederland ingevoerd onder de naam 'Raverdeau'. Later is hij in de provincie Zeeland opnieuw opgevallen in zijn groei en geselecteerd. Vervolgens is de kloon verhandeld als Zeeland. Robusta en Zeeland lijken erg veel op elkaar.